Trend-briefing — 30 juni 2026

Risico's

• −Modelvergiftiging door training op synthetische data aangetoond in onderzoek Onderzoekers hebben aangetoond dat het trainen van AI-modellen op synthetische data tot "modelvergiftiging" leidt. Dit betekent dat de modellen steeds slechter presteren naarmate ze meer op kunstmatig gegenereerde informatie worden getraind. Dit heeft grote implicaties voor tech-bedrijven die massaal synthetische data gebruiken om hun systemen te verbeteren. Als je model alleen maar op nep-data traint, verliest het uiteindelijk zijn vermogen om goed te functioneren. Voor beleggers is dit relevant omdat het de groeitrajecten van AI-bedrijven kan beïnvloeden. Bedrijven die afhankelijk zijn van synthetische data voor hun training moeten misschien teruggaan naar echte, menselijk gegenereerde data — wat kostbaarder en moeilijker schaalbaar is.
• −Regelgeving onder de loep: kwaliteit van synthetische data en versterking van vooroordelen Toezichthouders wereldwijd gaan steeds kritischer kijken naar hoe bedrijven synthetische data gebruiken en hoe die data kan leiden tot vooroordelen in algoritmes. Dit is een belangrijk thema voor beleggers, omdat regelgeving hier flink kan veranderen en dat direct impact heeft op bedrijven die afhankelijk zijn van AI en machine learning. Het kernprobleem: synthetische data (data die kunstmatig gegenereerd is) kan dezelfde vooroordelen uit de originele dataset overnemen en die zelfs versterken. Als je algoritmes traint op slechte data, krijg je slechte resultaten. Regelgevers willen hier strenger op toezien, vooral in gevoelige sectoren zoals financiën, gezondheidszorg en wervingsprocessen. Voor jou als belegger betekent dit dat bedrijven die niet goed omgaan met datakwaliteit en bias-mitigatie risico lopen op boetes, reputatieschade en operationele verstoringen. Aan de andere kant: bedrijven die hier wél goed in zijn, kunnen een competitief voordeel krijgen.
• −Open-source tools die de categorie commoditiseren

Risico's

• −TikTok Shop vermijdt ban, minder reden voor platformmigratie De mogelijke ban op TikTok in de VS is voorlopig van tafel. Dit betekent dat retailers en content creators minder haast hebben om naar andere platforms uit te wijken. TikTok Shop — het e-commerce-onderdeel van het platform — kan nu gewoon doorgroeien zonder dat bedrijven in paniek hun strategie hoeven om te gooien. Voor platforms als Shopify, Amazon en andere e-commerce spelers was een TikTok-ban potentieel goud waard geweest. Veel verkopers zouden daar naartoe zijn gevlucht. Nu die dreiging is afgenomen, verdwijnt ook die migratiekans. Het betekent dat de groei van TikTok Shop waarschijnlijk doorgaat, en dat kan druk uitoefenen op concurrenten die op zo'n exodus hadden gerekend. Dit is goed nieuws voor TikTok zelf, maar minder goed voor platforms die hopen op een massale verhuizing van sellers. De markt zal dit waarschijnlijk inprijzen in de komende weken.
• −Creator-vermoeidheid en publieksmoeheid met livestream-format
• −Conversieringspercentages dalen nu de nieuwheid voorbij is

Risico's

• −Regelgeving tegen geautomatiseerde nalevingsbeslissingen Toezichthouders wereldwijd worden steeds voorzichtiger met systemen die volledig automatisch compliance-beslissingen nemen. Het gaat hier om regelgeving die eist dat menselijke experts betrokken blijven bij kritieke keuzes — vooral in sectoren als financiën, gezondheidszorg en energie. Voor beleggers betekent dit dat bedrijven die afhankelijk zijn van volledig geautomatiseerde processen voor regelgeving mogelijk tegen hogere kosten en vertragingen aanlopen. Aan de andere kant kunnen leveranciers van compliance-software en consultants die hybride systemen aanbieden (met menselijke controle) hier voordeel uit halen. Dit trend speelt vooral in Europa, waar regelgeving zoals de AI Act strikte eisen stelt. Ook in de VS en Azië zien we vergelijkbare bewegingen. Bedrijven die nu al investeren in "human-in-the-loop" systemen positioneren zich beter voor deze regelgevingsveranderingen.
• −AI-hallucinaties veroorzaken compliance-problemen en boetes Bedrijven die AI-systemen inzetten voor klantenservice, documentverwerking en regelgeving ondervinden steeds vaker problemen met onnauwkeurige of verzonden informatie. Deze "hallucinaties" — waarbij AI-modellen verzonnen feiten als waar presenteren — leiden tot compliance-schendingen, regelgeving-overtredingen en aanzienlijke boetes. Financiële instellingen, ziekenhuizen en overheidsorganisaties zijn bijzonder kwetsbaar. Een bank die AI gebruikt voor kredietbeslissingen kan bijvoorbeeld foutieve informatie genereren die discriminatie veroorzaakt. Een ziekenhuis dat AI inzet voor patiëntencommunicatie riskeert medische fouten door onnauwkeurige antwoorden. De regelgevers wereldwijd — van de SEC tot de Europese Commissie — verscherpen hun toezicht. Bedrijven moeten nu aantonen dat zij AI-output controleren en dat zij verantwoordelijk zijn voor fouten. Dit leidt tot hogere compliance-kosten en potentieel zware boetes voor overtredingen. Voor beleggers betekent dit dat bedrijven met sterke AI-governance en robuuste controleprocessen een concurrentievoordeel hebben. Tegelijkertijd groeien kansen voor compliance-software, audit-tools en AI-validatieplatformen die deze risico's helpen beheersen.
• −Banken ontwikkelen meer zelf, minder vraag naar externe partijen Grote financiële instellingen bouwen steeds vaker hun eigen technologie in plaats van deze in te kopen. Dit trend raakt vooral softwarebedrijven die diensten leveren aan de bankensector. De voornaamste reden? Banken willen meer controle over hun systemen en kunnen kosten besparen door intern te ontwikkelen. Ze hebben ook minder afhankelijkheid van externe leveranciers. Dit betekent dat bedrijven die software en diensten aan banken verkopen, mogelijk minder orders binnenkrijgen. Het is dus een trend om in de gaten te houden als je in deze sector belegt.

Risico's

• −Kostenpariteit: claims zonder steun van huidige gegevens De bewering dat bepaalde bedrijven of technologieën kostenpariteit hebben bereikt, wordt op dit moment niet ondersteund door beschikbare data. Veel van deze claims zijn gebaseerd op theoretische modellen of toekomstscenario's, maar de werkelijkheid ziet er anders uit. Wat we zien in de praktijk: - Productiekosten blijven hoger dan wat voorstanders beweren - Schaalvoordelen zijn nog niet gerealiseerd op de manier waarop werd voorspeld - Externe factoren (toeleveringsketen, arbeidskosten, energieprijzen) spelen een grotere rol dan verwacht Voor beleggers is dit belangrijk: wees voorzichtig met bedrijven die agressief claimen dat ze kostenpariteit hebben bereikt. Controleer altijd de onderliggende cijfers en vergelijk ze met concurrenten. De werkelijkheid is meestal minder rooskleurig dan de marketing suggereert. Dit is een goed moment om kritisch naar deze claims te kijken en je eigen due diligence te doen voordat je beslissingen neemt.
• −Het opschalen van laboratorium naar commerciële productie is historisch gezien lastig geweest
• −Bouwsector weigert nieuwe materialen aan te nemen De bouwbranche staat bekend om zijn voorzichtige benadering van innovatie. Hoewel nieuwe materialen vaak betere prestaties en duurzaamheid beloven, blijkt de praktijk weerbarstiger. Veel bouwbedrijven houden vast aan traditionele methoden en vertrouwde materialen – simpelweg omdat ze weten hoe ze ermee moeten werken. De redenen zijn begrijpelijk. Nieuwe materialen vereisen vaak aangepaste gereedschappen, training en processen. Dat kost geld en tijd, en in een sector waar marges al krap zijn, voelen veel bedrijven zich niet geneigd om dat risico te nemen. Bovendien zijn er regelgeving en certificeringsvereisten die de invoering vertragen. Dit creëert een interessante dynamiek voor beleggers. Bedrijven die erin slagen om nieuwe materialen in de bouwsector in te voeren, kunnen flinke marktvoordelen behalen. Maar het is een langzaam proces – je moet geduld hebben en realistisch blijven over de adoptiecurve. Voor retail-beleggers is dit een thema om in de gaten te houden. Kijk naar bedrijven die actief samenwerken met grote bouwprojecten en aannemers. Zij kunnen de katalysator zijn die deze sector eindelijk in beweging zet.

Risico's

• −Kwaliteitsvragen rond koolstofcredits en groter onderzoek naar greenwashing Beleggers maken zich steeds meer zorgen over de werkelijke waarde van koolstofcredits. Het probleem? Veel bedrijven gebruiken deze credits om hun milieuvriendelijke imago op te poetsen, terwijl de daadwerkelijke impact op het klimaat twijfelachtig is. De regelgeving wordt strenger, en dat zorgt voor druk op bedrijven die zwaar vertrouwen op koolstofcredits als onderdeel van hun duurzaamheidsstrategie. Beleggers letten nu veel beter op wat er werkelijk achter die groene claims schuilt. Dit betekent dat bedrijven met echte, verifieerbare klimaatmaatregelen waarschijnlijk beter uit de voeten kunnen, terwijl organisaties die vooral op papier groen zijn, onder druk komen te staan.
• −Verificatiekosten overstijgen creditwaarden
• −Regrow en pure-plays blijven privé De meeste bedrijven die zich richten op regeneratieve landbouw en duurzame voedselproductie zijn nog niet naar de beurs gegaan. Dit biedt zowel kansen als uitdagingen voor beleggers die in deze groeiende sector willen investeren. Regrow, een van de bekendere spelers in dit veld, blijft bijvoorbeeld in privéhanden. Hetzelfde geldt voor veel pure-plays — bedrijven die zich volledig toeleggen op duurzame en regeneratieve praktijken in de landbouw. Voor retail-beleggers betekent dit dat je voorlopig niet direct in deze bedrijven kunt beleggen via traditionele beurzen. Je zou kunnen kijken naar beursgenoteerde bedrijven die wel betrokken zijn bij duurzame landbouw, maar dat zijn vaak grotere spelers met meer diverse portefeuilles. Het is een interessante ruimte om in de gaten te houden — zodra deze bedrijven naar de beurs gaan, kan dat interessante mogelijkheden opleveren voor wie gelooft in de toekomst van regeneratieve landbouw.